Tante Lize
de echte
Foto: tante Lize in 1919
Tante Lize
De diaconessenzuster die in 1916 naar het Oostfront ging en een villa zou erven.
Het kastje
In ons huis staat een ladekastje; het kastje van tante Lize.
Heel oud en met een familieverhaal.
Dit kastje heb ik geërfd van mijn opa Van Delden. Na de slag om Arnhem was niets over van hun huis en piano- en orgelhandel.
De familie moest opnieuw beginnen en zo ontving mijn opa
dit kastje van zijn tante Lize.
Tante Lize, een zus van mijn overgrootvader, was een diaconnessenzuster. Het verhaal ging, dat aan haar een villa was nagelaten omdat zij een dame uit de familie Tilanus als particulier verpleegster had verzorgd. Er was een reiswekker die zij meegenomen zou hebben naar oorlogsgebied. Een antiek Engels servies en een set oude medailles en knopen uit de kelder van opa. En in de nalatenschap van mijn moeder vond ik een identiteitsbewijs van tante Lize voor Engeland met daarin opgevouwen een ticket voor de stoomboot London - Vlissingen gedateerd 10 september 1919.
Met deze informatie begon ik mijn zoektocht naar tante Lize.
Wie is deze pittige vrouw?
Wat is het verhaal achter deze erfstukken?
Diacones
Elisabeth Berendina Woutertje (Lize) van Delden wordt geboren in Renkum (Oosterbeek) op 24 maart 1881.
Haar vader Johannes is kuiper van beroep, haar moeder heet Catharina Allen. Ze heeft vier oudere zussen en twee broers.
Mijn overgrootvader Gerrit Jan is er een van.
Als jonge vrouw mag zij beginnen aan de opleiding voor verpleegster in het Diaconessenhuis aan de Hazepaterslaan in Haarlem. Het ziekenhuis werkt vanuit een Protestants Christelijke overtuiging. Het is opgericht door Freule Teding van Berkhout. Rijke en eigenzinnige vrouwen nemen het voortouw voor de oprichting van diaconessenhuizen in het hele land om sociaal en dienend werk te kunnen doen. De industrialisatie aan het begin van de 19e eeuw heeft tot veel sociale misstanden geleid.
De zusters worden diaconessen genoemd.
Kort gezegd is een diacones een protestantse vrouw, ongehuwd of weduwe, die zich wijdt aan de verpleging van zieken en armen. Uit naastenliefde wordt het werk verricht. In het Diaconessenhuis woont zij in een woongemeenschap met andere diaconessen en wordt ze gevormd en getraind. Diaconessen worden wel de protestantse nonnen genoemd.
De diaconessen vallen op door hun kleding.
Ze dragen een wit schort met daaronder een lange donkere jurk en een witte losse kraag. De muts is ook wit en wordt met banden onder de kin geknoopt.
Verpleegster
Meppel - Schiedam - Enschede -Tiel
Na haar opleiding in Haarlem werkt Tante Lize als verpleegster in verschillende Diaconessenhuizen.
Op 18 december 1903 overlijdt haar vader.
Op 30 december 1905 gaat ze naar het Diaconessenhuis / Stadziekenhuis in Meppel. Dit is het eerste ziekenhuis van Drenthe.
Het ziekenhuis wordt voornamelijk gebruikt voor de behandeling van arme patiënten en TBC-patiënten. Eén verpleegster met hulppersoneel zorgen voor de verpleging. Het ziekenhuis heeft geen artsen in dienst; de gemeentelijke geneesheer zorgt voor de medische behandeling.
Ze werkt ook in het Diaconessenhuis in Schiedam, Enschede en Tiel. De keuze voor Tiel is interessant; deze plek gaat later haar toekomst bepalen.
Op 27 november 1910 overlijdt haar moeder Catharina Allen.
Op 20 december 1911 gaat Tante Lize werken in het Bethesdaziekenhuis in Tiel, dat kort daarvoor is opgericht door de dames Spiering. Vader Spiering was advocaat in Tiel en moeder was een Belgische barones. De zussen erven (als laatsten in de lijn) veel geld en besteden dit aan goede werken. Ze wonen samen in een huis aan de Sint Walburgstraat.
123-456-7890
Tilanus
Advocaat te Tiel
In dezelfde straat Sint Walburg (150/137) woont de advocaat Johannes Julius Tilanus. Hij is op 11 juni 1894 in Walcot St. Swithin getrouwd met de Engelse Jane Mildred Harrison. Getuigen waren zus en moeder van de bruid. En voor de bruidegom Jan Kalff (jurist) en Patrick Maxwell.
De familie Tilanus heeft Joodse wortels. Toen in 1733 de koopman Moses Ephraïm lid werd van de Gereformeerde Kerk in Tiel, nam hij een nieuwe naam aan; Christianus Lambertus Tilanus (‘van Tiel’).
123-456-7890
