Antonia bouwt haar stadspaleis “La Casa Museo Modernista”

Antonia trad het leven bij tegenslagen moedig tegemoet. Haar stadspaleis “ La Casa Museo Modernista” in Novelda weerspiegelt haar vastberadenheid en oog voor schoonheid.

Novelda ligt in de provincie Alicante, verscholen aan de Costa Blanca in Spanje. 30 km landinwaarts vanaf Alicante, 50 km vanaf Murcia.

In Novelda staan twee stadspaleizen van rond 1900 geheel in stijl van het modernisme. Antonia Navarro Mira liet deze bouwen. Ze was (over)(groot)moeder én ondernemer met een opmerkelijke familiegeschiedenis.

Antonia wordt in 1846 in Novelda geboren binnen een welgestelde familie. Haar broertje overlijdt op jonge leeftijd. Zo wordt zij de enig erfgename van het familiefortuin. Haar vader Luis is ondernemer en rijk geworden in de saffraanhandel.

In 1866 trouwt Antonia met haar neef Luis Navarro Abad, 20 en 21 jaar. Vanwege de bloedverwantschap moet het Vaticaan eerst om toestemming voor het huwelijk worden gevraagd.

Binnen 8 jaar overlijdt haar echtgenoot aan een hersenbloeding. Antonia (28 jaar) blijft zwanger achter met 3 kleine kinderen (Carmen, Antonio en Luisa). Het kind overlijdt kort na de geboorte. Later zal ook haar zoontje Antonio op 12 jarige leeftijd overlijden.

Novelda had een succesvolle wijnproductie gesymboliseerd in de wenteltrap met wijnbladeren die als een kurkentrekker omhoog gaat.

Antonia verhuist als weduwe met haar gezin naar het ouderlijk huis. Haar ouders helpen haar met de kinderen en met de afwikkeling van de nalatenschap. Ze heeft een fortuin geërfd. Haar vader leert haar alles over handel en financiën. Deze kennis samen met haar zakelijk inzicht, zullen Antonia nog (invloed)rijker maken.

Antonia is een dame van stand die met haar dochters door Europa reist. Om te kuren maar ook om dokters te bezoeken vanwege de beginnende doofheid van haar dochter Luisa. In Barcelona, Parijs, Boedapest en Wenen maken ze kennis met nieuwe kunststromingen zoals de Art Nouveau.

Haar oudste dochter Carmen Navarro Navarro trouwt in 1888 met Antonio Gómez-Tortosa en  verhuist naar Madrid.

Als haar vader in 1899 overlijdt, is Antonia klaar om het familiebedrijf te leiden. Door haar zakelijk inzicht en succesvol optreden, dwingt ze binnen deze mannenwereld respect af. Een vrouw aan de top is zeker in 1899 nog hoogst ongebruikelijk. Ze krijgt de bijnaam “La Pitxoxa” (“manvrouw”).

Het verdriet om het overlijden van haar zoontje en haar vader bestrijdt Antonia met een nieuw project. Ze laat twee stadspaleizen ontwikkelen zodat elke dochter een huis in Novelda heeft. Haar droomhuis (het huidige La Casa Museo Modernista) moet gaan lijken op wat ze in Europa heeft gezien aan moderne kunst.

De werkzaamheden aan beide huizen (het huidige Museo del Modernismo Gómez-Tortosa* en het huidige La Casa museo modernista) worden in dezelfde jaren (tussen 1900 en 1903) uitgevoerd. *Het huis voor dochter Carmen is apart beschreven in het blog “Novelda, een verborgen modernista parel”.

Antonia huurt Pedro Cerdán Martínez uit Murcia in als architect. Hij is opgeleid in het modernisme (onder meer bekend van het Casino in Murcia). De aannemer en vele vaklieden komen uit Novelda zelf.

Op de plek van acht gesloopte huizen (waaronder het ouderlijk huis) verschijnt aan de Calle Mayor 24 een stadspaleis van 1800 m² met drie verdiepingen.

Het huis is een toonbeeld van Spaans modernisme en vakmanschap en zit vol vrouwelijke decoraties. Het interieur wordt perfect afgestemd op het gebouw.

Antonia woont er samen met haar moeder en dochter Luisa en de huishouding.

De huishouding met in het midden de inwonende oude moeder van Antonia.

Dochter Luisa trouwt in 1905 (in de kapel van dit huis) met de civiel ingenieur José Luis Gómez Navarro en blijft er wonen. Zij zal later dit stadspaleis erven.

Het wit van het marmer (uit de groeves van Novelda) diende tevens als lichtbron voor de eetkamer.

Intussen verwerft Antonia landgoederen van onder meer de markies van La Romana. De moeilijke tijden voor de lokale adel zijn gunstig voor de nieuwe rijken. Antonia laat haar landgoederen op tegels afbeelden in de patio.

Doña Antonia overlijdt op 17 november 1921 op 75-jarige leeftijd. Ze had alles voorbereid en wenst een bescheiden begrafenis zonder bloemen en een aantal missen.

Een bijzondere vrouw die het verdriet en de moeilijkheden in haar leven kon overwinnen door haar temperament, sterke karakter en doorzettingsvermogen. De bijnaam “La Pitxoxa ” (manvrouw) staat nu voor moed en vastberadenheid. Een erenaam waarnaar inmiddels een wijn is vernoemd.

Het huis heeft sedert 1905 heel wat moeten doorstaan. In 1936, tijdens de burgeroorlog, werd het in beslag genomen en diende het als hoofdkwartier voor el Socorro Rojo (soort Rode Kruis opgericht door la Internacional Comunista). In 1939 werd het tijdelijk de residentie van het opperbevel van het Italiaanse leger. De familie verbleef noodgedwongen in Madrid en op het nabij gelegen landgoed La Romana. In deze periode is veel in het huis verwoest.

Van 1953 tot 1970 heeft de familie het huis ter beschikking gesteld aan de nonnen van Cluny om er een meisjesschool in te richten. Toen dit niet meer mogelijk was, verkochten de achterkleinkinderen het huis aan de Novelda Spaarbank. Die besloot het pand te restaureren en er een sociaal-cultureel centrum voor de bevolking van te maken.

In 1978 begon de restauratie; een enorme klus. En net op tijd; een termietenplaag dreigde de constructie te verwoesten. Van het rijke interieur van Antonia was weinig meer over. Met medewerking van lokale ambachtslieden en de leerlingen van de school Massana, gespecialiseerd in kunst en design (Barcelona) is het gelukt. In 1980 opende het Casa Museo Modernista haar deuren. Het huis straalt de bezoeker nu in volle luister tegemoet.

De tegelvloer is ontworpen door Lluis Domènech i Montener,

de architect is ook bekend van Palau Musica de Catalana en Hospital de Sant Pau in Barcelona

De salamander symboliseert veerkracht, onverwoestbaarheid en het overwinnen van moeilijke tijden. Het symboliseert het leven van Antonia, maar ook van dit prachtige huis.

Tegenwoordig is het huis eigendom van Fundación Mediterráneo, die ook een mooi boek over dit huis heeft uitgegeven. Het huis is te bezoeken met een gids. Voor reservering van een rondleiding: Teléfono 685946112 visitas@fundacionmediterraneo.es

Lees ook de geschiedenis van het andere stadspaleis van Antonia in het blog “Novelda een verborgen modernista parel”.